Báo chí đưa tin về tình hình Bungari và khu vực

Tin đối ngoại

Ngày 27/11, Chủ tịch UB Châu Âu đã phân bổ 26 ghế Cao ủy châu Âu: Ứng viên Bungari Roumyana Zheleva giữ ghế Cao ủy châu Âu về hợp tác quốc tế, viện trợ nhân đạo và đối phó với khủng hoảng. Có 13 Cao ủy đề cử nhiệm kỳ 2. Các Cao ủy chủ yếu thuộc các đảng Nhân dân châu Âu (EPP), đảng Liên minh tiến bộ xã hội và dân chủ (S&D) và Liên minh tự do và dân chủ (ALDE). 06 Phó Chủ tịch UB Châu Âu sẽ luân phiên nhau: Lucxamburg, Tây Ban Nha, Estonia, Hà Lan, Italia và Slovakia. Từ ngày 11 - 19/01/2009, các Cao ủy mới sẽ trình bày tại Nghị viện châu Âu và ngày 26/01/2010, Nghị viện châu Âu (EP) sẽ thông qua. Sau khi EP thông qua, Hội đồng châu Âu sẽ phê chuẩn và UB Châu Âu mới sẽ bắt đầu làm việc.
Chủ tịch UB Châu Âu (đắc cử lần 2) Jose Manuel Barroso nhận định các Cao ủy mới là sự tổng hợp của kinh nghiệm và suy nghĩ tân tiến; Hiệp ước Lisbon có hiệu lực từ ngày 01/12/2009 sẽ đem lại sức sống mới cho chính sách đối ngoại của EU. Việc đề cử BTNG Bungari Rumiana Jeleva vào ghế Cao ủy hợp tác quốc tế, viện trợ nhân đạo và đối phó với khủng hoảng đã gây phản ứng khác nhau: đối lập coi đây là thất bại của Chính phủ GERB vì vị trí này không có uy tín và không được coi trọng trong UB Châu Âu; TTg Borisov coi đây là công việc tốt, còn BTNG Jeleva cho biết đã nhận được thêm 2 đề xuất khác của Chủ tịch UB Châu Âu Baroso nhưng bà quyết định đảm nhận công việc này. Pháp có vẻ hài lòng nhất với ghế Cao ủy thị trường nội địa và coi đó là thắng lợi lớn trước ghế BTNG EU của Anh.
Tin đối nội
1. Về quan hệ giữa TTh Parvanov và TTg Borisov: Ngày 01/12, TTh Parvanov đã tiếp Chủ tịch QH T. Tsacheva và TTg B. Borisov tại văn phòng, thể hiện sự hợp tác liên thể chế giữa Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội Bungari nhằm đạt thỏa thuận về ngân sách 2010 và dàn xếp một số vấn đề tranh cãi. TTh Parvanov tuyên bố sẽ ký ban hành Luật ngân sách 2010 và không phủ quyết Luật thuế quan mặc dù TTh Parvanov không hài lòng với một số điều khoản. TTg Borisov coi cuộc gặp 3 bên thể hiện sự thống nhất giữa các lãnh đạo Bungari và sự dàn xếp mâu thuẫn mang tính tượng trưng giữa TTh và TTg.
2. Tình hình Bộ Ngoại giao Bungari: Ngày 27/11, TTg Borisov chấp thuận đơn xin thôi chức Thứ trưởng NG Bungari của ông Krassimir Kostov do trước đây có cộng tác với cơ quan mật vụ quốc gia Bungari. Ngoài ông Krassimir, còn có Bộ trưởng không Bộ Bozhidar Dimitrov (từng là điệp viên văn hóa chuyên theo dõi Vatican) và Thứ trưởng Bộ Nội vụ Pavlin Dimitrov cũng từng cộng tác với cơ quan mật vụ.
Hiện có 3 ứng cử viên vào chức tân Bộ trưởng NG Bungari thay thế bà Rumiana Jeleva (làm Cao ủy châu Âu): Phó Chủ tịch ngân hàng Thế giới (WB) Kristalina Georgieva, Thứ trưởng NG Milen Lyutskanov và Thứ trưởng NG Marin Raykov (người phụ trách khu vực châu Á và có nhiều khả năng sẽ được bổ nhiệm là BTNG mới).
Theo BNG, hiện Bungari có 220 trụ sở tại 110 quốc gia và gần như hàng ngày có vấn đề về trụ sở. ĐSQ Bungari tại Mỹ, trụ sở CQĐD tại Hague, London xuống cấp, cần duy tu; tại Solun và Istanbul đang có vấn đề về quy chế pháp lý; còn tại Iraq và Sudan bị đập hộp gần hết; tại Berlin thi nếu không sử dụng đúng quy định sẽ tốn kém 10,5 triệu Euro. Cục tài sản ngoại giao trong nước cũng có vấn đề do trong số 400 bất động sản, ½ không có giấy công chứng sở hữu. Ngày 01/12 đã trình Chiến lược mới về quản lý tài sản NG. Dự kiến BNG sẽ tinh giảm 236 nhân viên trong ngành NG và tại các CQĐD; sát nhập và giải tán một số Vụ, Cục, cho các nhân viên đến tuổi nghỉ hưu.
3. Đại hội đảng Phong trào dân tộc vì ổn định và tiến bộ (NDSV) (28/11/2009), thảo luận thay đổi điều lệ đảng và bầu thủ lĩnh mới. Bà Hristina Hristova (cựu Bộ trưởng XH) được bầu làm Chủ tịch thay ông Simeon (nguyên TTg thứ 62 của Bungari). Đảng NDSV thành lập năm 2001, cầm quyền từ 2001 -2005 và liên minh cầm quyền với BSP (2005 - 2009) song đã thất bại trong bầu cử Quốc hội 2009. TTg Borisov ca ngợi cựu thủ lĩnh NDSV Simeon là người uyên bác, tiếc là ông Simeon không còn tham gia chính trị.
Tân Chủ tịch đảng NDSV Hristova miêu tả Cao ủy châu Âu về tiêu dùng Meglena Kuneva như là tài sản của NDSV, vốn quý của Bungari, khẳng định bà Kuneva xứng đáng tranh cử Tổng thống Bungari trong 2 năm tới. Bà Kuneva tuyên bố với tư cách là nghị sỹ châu Âu, sẽ tiếp tục cộng tác với TTh cánh tả Parvanov và TTg hữu Borisov. Bà Hristova cho biết sẽ tham khảo ý kiến của cựu thủ lĩnh đảng Simeon, người sáng lập ra đảng, cam kết làm việc cho giai cấp trung lưu, truyền thống gia đình và chính sách xanh; nhận định thất bại trong bầu cử QH vừa qua là do tham gia liên minh cầm quyền cánh tả.  
4. Đại hội đảng Liên minh các lực lượng dân chủ (UDF) ngày 29/11/2009, kết thúc. Đương kim thủ lĩnh UDF M. Dimitrov tái đắc cử nhiệm kỳ 2, tuyên bố sẽ tập trung chuẩn bị tranh cử địa phương 2 năm tới, lựa chọn ứng viên tranh cử Thị trưởng và Chủ tịch Hội đồng Nhân dân các tỉnh thành. Đảng đã đạt được mục tiêu trong năm 2009 là giành 1 ghế Nghị viện châu Âu và 10 ghế trong Quốc hội Bungari; tiếp tục liên minh với các lực lượng cánh hữu khác.
5. Tình hình tội phạm: Ngày 01/12/2009, cầu thủ bóng đá nổi tiếng của Bungari Dimitar Berbatov đã tiết lộ lý do đưa vợ và con sang Anh (trên chuyên cơ do ông bầu của đội Manchester United Alex Ferguson thuê) là do bọn bắt cóc đòi 500 nghìn bảng Anh để đổi lấy mạng sống của vợ con anh (theo nhóm bắt cóc tính là trị giá 30 triệu USD). Cầu thủ Berbatov từ chối liên hệ với cảnh sát vì anh có thông tin là nhân viên Bộ Nội vụ có dính líu vào vụ bắt cóc tống tiền này. Sau khi chuyển vợ con sang Anh, cầu thủ Berbatov đã thuê vệ sỹ bảo đảm an ninh nơi vợ con sinh sống. Năm 18 tuổi, cầu thủ Berbatov đã bị bắt cóc trong khi tập luyện trong đội CSKA.
6. Viện Hàn lâm Bungari (BAN): UB Châu Âu yêu cầu đến 20/01/2010 Viện Hàn lâm Bungari phải đưa ra quyết định cải tổ toàn diện. Viện trưởng Nikola Sưbotinov cam kết sẽ có báo cáo tổng thể và kế hoạch cải tổ Viện (cắt giảm 500 người đến tuổi hưu trí), tuy nhiên đang trong tình trạng tài chính kiệt quệ, nhưng Viện Hàn lâm Bungari vẫn là trung tâm khoa học có quy mô và cần ủng hộ các nhà nghiên cứu trẻ, cân bằng giữa hoạt động nghiên cứu và giảng dạy, cải thiện chất lượng nghiên cứu khoa học, khuyến khích tính linh hoạt, thiết lập Ủy ban Tham vấn khoa học quốc tế.
7. Chính phủ GERB công khai tài sản cá nhân: Ngày 27/11/2009, theo Văn phòng Kiểm toán quốc gia (NAO), TTg Borisov có tài sản cố định không thay đổi kể từ khi làm Thị trưởng Sofia là 2 mảnh đất tại Bankya và ngoại ô Dragalevtsi, gửi tiết kiệm 125 nghìn Lêva. Trong nội các của GERB: thu nhập cao nhất là Phó TTg kiêm Bộ trưởng Tài chính S. Dyankov có tài sản trị giá 2,15 triệu Lêva, ngôi nhà 500m2 tại Washington D.C, cổ phần tại một số công ty nước ngoài như General Electric, Hartford Financial, Clean Energy; thấp nhất là BT Y tế Bozhidar Nanev với khoản nợ 20 nghìn lêva, có 2 cửa hàng tại Varna.   
Tin kinh tế
Quốc hội Bungari thảo luận Ngân sách 2010 (03/12/2009): Khác với lần 1, lần này, thảo luận diễn ra căng thẳng. Đảng Trật tự, Pháp luật và Công lý (RZS) rời hội trường nhằm phản đối việc GERB không đáp ứng yêu cầu giảm 1 triệu Lêva chi tiêu hành chính của TTh Parvanov trong năm tới, cho rằng GERG đã phản bội đồng minh cánh hữu, nhân nhượng yêu cầu của TTh cánh tả Parvanov nhằm đạt mục đích hòa giải và tránh mọi mâu thuẫn giữa TTh Parvanov và TTg Borisov. Liên minh vì Bungari cũng rời hội trường song đã quay lại để tham gia bỏ phiếu.
    Dự thảo ngân sách 2010 được thông qua trong vòng 36 ngày (ngắn hơn 2009 với 47 ngày), do Chính phủ GERB có sự hậu thuẫn của đồng minh cánh hữu: Liên minh Xanh, Ataka và RZS. BSP và MRF chỉ trích, cho rằng: vì mục tiêu cân bằng và tránh thâm hụt ngân sách sẽ tạo gánh nặng lên người dân và không nhằm chống khủng hoảng; phê phán việc thay đổi quy mô ngân sách; khó đánh giá kết quả khi không có dự đoán chính xác.
      
Tin khu vực
1. Ngày 30/11/2009, EU chính thức cho phép 3 nước Tây Bancăng: Serbia, Macedonia và Mongtenegro gia nhập khu vực miễn thị thực Schengen từ ngày 19/12/2009. Bungari là nước đầu tiên hoan nghênh quyết định này, khẳng định du khách và doanh nghiệp 3 nước này có thể ở Bungari 90 ngày trong thời hạn 6 tháng. (Bungari được miễn thị thực Schengen từ năm 2001 và gia nhập EU 2007). TTh Serbia Boris Tadic coi đây là 1 bước tiến tới hội nhập EU, bày tỏ nguyện vọng khởi động đàm phán làm thành viên EU. Việc miễn thị thực này không bao gồm các nước Tây Bancăng khác như Kosovo (đơn phương tuyên bố độc lập tháng 2/2008); Bosnia và Herzegovinia và Albania do chưa đáp ứng các tiêu chí để được miễn thị thực (an ninh hộ chiếu, kiểm soát cửa khẩu, chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức). Chủ tịch luân phiên EU của Thụy Điển Tobias Billstrom nhận định đây là quyết định lịch sử nhằm củng cố quan hệ giữa EU và 3 nước Tây Bancăng.
2. Năng lượng: Hy Lạp tái khẳng định việc xây dựng 02 đường ống dẫn dầu và khí đốt với Nga - Burgas-Alexandrupolis và Dòng chảy phương Nam, coi đây là ưu tiên ổn định năng lượng lâu dài của Hy Lạp, đảm bảo an ninh và đủ nguồn cung ứng năng lượng cho châu Âu, khiến Hy Lạp trở thành đầu mối năng lượng vào châu Âu.   
3. Serbia-Kosovo: Bộ trưởng NG Kosovo Skender tuyên bố tại Tòa quốc tế La Hay: việc Kosovo độc lập là tiến trình không thể đảo ngược, mọi nỗ lực tước quyền độc lập của Kosovo thông qua việc đàm phán về quy chế Kosovo với Serbia sẽ châm ngòi cho một cuộc xung đột khu vực mới. BTNG Kosovo nhắc lại việc Đặc phái viên LHQ Ahtisaari đề xuất kế hoạch độc lập Kosovo và nhận được sự hậu thuẫn của EU, NATO và TTký LHQ; nhấn mạnh duy trì láng giềng hữu nghị với Serbia; nhắc lại tội ác chống nhân loại trong chiến tranh tại Kosovo 1998 - 1999; ủng hộ ý tưởng đàm phán với Serbia về các vấn đề chung như là 2 nhà nước chủ quyền. Kosovo là bên thứ 2 tham dự vụ xét xử tại Tòa án quốc tế về tính pháp lý của việc đơn phương tuyên bố độc lập Kosovo năm ngoái. Trước đó Serbia đã trình bày quan điểm, cho rằng việc đơn phương tuyên bố độc lập của Kosovo là sự thách thức đối với trật tự luật pháp quốc tế. Từ nay đến ngày 11/12/2009, Tòa La Hay sẽ nghe phần trình bày của 30 nước về tính pháp lý của việc tuyên bố độc lập của Kosovo, một tỉnh Serbia trước đây. Hiện có 48 nước công nhận Kosovo, trong đó có Mỹ và 22/27 nước EU.