Báo chí đưa tin về tình hình Bungari và khu vực
Tin đối ngoại
1. Bungari thỏa thuận chi 20 nghìn Euro hàng năm cho quỹ khí hậu của EU dành cho các quốc gia nghèo từ 2011-2012. TTg Borisov cho biết mức đóng góp của Bungari là thấp nhất (trong tổng số 7 tỷ Euro mà EU cam kết đóng góp nhằm khắc phục việc toàn cầu hóa nóng dần lên tại các nước đang phát triển, theo đó các nước phát triển EU cam kết chi 2,1 tỷ Euro, trong đó Anh: 833 triệu, Thụy Điển: 765 triệu, Hà Lan: 300 triệu, Đan Mạch: 160 triệu) và chỉ mang tính tượng trưng mặc dù trước đó Bungari tuyên bố không có khả năng đóng góp. TTg Borisov cho rằng Bungari thay đổi lập trường là nhằm thể hiện sự đoàn kết và duy trì vai trò lãnh đạo của EU tại Hội nghị về Khí hậu của LHQ tại Copenhagen.
2. Bungari ủng hộ Serbia vào EU: Ngày 11/12, TTg Borisov tuyên bố ủng hộ Serbia gia nhập EU nhằm xoa dịu quan hệ căng thẳng giữa Serbia và Bungari khi Bungari công khai bênh vực Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập tại Tòa quốc tế ngày 4/12 trong khi Serbia luôn coi Kosovo là một tỉnh không tách rời. Ngày 11/12, theo nguồn tin không công khai, Serbia sẽ xem xét khả năng đệ đơn chính thức xin gia nhập EU vào cuối tháng 12. Trước đó, ngày 9/12, Ngoại trưởng các nước EU đã quyết định nối lại quan hệ thương mại với Serbia. Ngoại trưởng Serbia Vuk Jeremic cho biết việc trở thành thành viên EU là ưu tiên chiến lược của Serbia, song nước này nhận được tín hiệu khác nhau từ các thành viên EU về thời hạn nộp đơn.
3. Bungari-Nga về vấn đề năng lượng: Ngày 11/12, Khóa họp lần thứ 13 của UB liên Chính phủ về hợp tác kinh tế-thương mại, khoa học và kỹ thuật giữa Bungari và Nga đã diễn ra tại Sofia. Tại họp báo, 2 BT Năng lượng Bungari và Nga tuyên bố nhất trí thực hiện các dự án năng lượng lớn với sự tham dự của hai nước. Theo đó: Chính phủ Nga rút đề xuất cho vay tín dụng để xây dựng nhà máy Điện nguyên tử Belene, thay vào đó doanh nghiệp Nga sẽ góp vốn đầu tư và là cổ đông. Về dự án đường ống dẫn dầu Bourgas-Alexandroupolis, Bungari sẽ chờ đánh giá tác hại đối với môi trường trước khi quyết định việc xây đường ống. Về dự án Dòng chảy phương Nam, công ty liên doanh Bungari-Nga sẽ bắt đầu thực hiện sau khi có quyết định đầu tư tích cực vì Bungari xem xét khả năng mở rộng quy mô đường ống dẫn khí đốt.
4. Ngày 14/12, TTh EU Herman van Rompuy có chuyến thăm 1 ngày tại Bungari, gặp TTg, TTh Bungari và thăm Câu lạc bộ thể dục nhịp điệu Iliana tại Sofia. Tân TTh EU Rompuy công nhận những nỗ lực của Chính phủ nhằm khắc phục khủng hoảng, hiện đại hóa đất nước và cho rằng Bungari đang đi đúng hướng nhằm gia nhập khu vực đồng Euro; muốn là bạn mới của Bungari; ưu tiên đạt được thỏa thuận về Biến đổi khí hậu, độc lập nguồn cung ứng năng lượng và tăng trưởng kinh tế cao hơn (hiện GDP của khối dự kiến tăng dưới 1%, chưa đủ để tạo thêm việc làm). TTg Borisov hài lòng về chuyến công du nước ngoài đầu tiên của vị lãnh đạo cao cấp nhất EU sau khi nhậm chức (1/12). Tại buổi gặp TTh Parvanov, 2 TTh trao đổi việc mở rộng EU (hội nhập EU của các nước Tây Bancăng) và vấn đề cân bằng năng lượng tại Đông Nam Âu, trong đó có 3 dự án Bungari đang tham gia: đường ống khí đốt Nabucco và Dòng chảy phương Nam, nhà máy điện nguyên tử Belene. TTh Parvanov bày tỏ hài lòng Hiệp ước Lisbon có hiệu lực, tạo cơ hội đoàn kết các chính sách EU; khẳng định chính sách nhất quán ủng hộ các nước Tây Bancăng gia nhập EU.
5. Ngày 15/12, báo chí Nga cảnh báo NATO sẽ đặt lá chắn phòng thủ tên lửa tại Bancăng: Bungari, Rumani và Thổ Nhĩ Kỳ mà lẽ ra Mỹ đã đặt tại Ba Lan và CH Séc. Báo Nga cho biết chương trình phòng thủ tên lửa biến Bancăng thành lãnh thổ ưu tiên. Báo Sega trích nguồn tin giấu tên từ Bộ Quốc phòng Bungari thông báo NATO sẽ đặt một phần lá chắn tên lửa tại Châu Âu trong năm 2012. Chương trình phòng thủ tên lửa này sẽ không còn là hệ thống của Mỹ mà dưới ngọn cờ của khối đồng minh. Vì vậy, Phó TTh Joe Biden đã có chuyến thăm 3 nước Ba Lan, Séc và Rumani nhằm thảo luận vấn đề mở rộng hệ thống PRO. Khối Bắc Đại Tây Dương dự định đặt tên lửa phòng thủ trên lãnh thổ Bungari nhằm bảo vệ châu Âu khỏi tên lửa đạn đạo. Các chính trị gia Nga phân tích đây là kế hoạch mới do Văn phòng TTh Obama đề xuất (TTh Bush trước đó cũng đã tham vấn Bungari về việc triển khai lá chắn này) và đánh giá phản ứng của Sofia sẽ là tích cực do Bungari là thành viên NATO, chính quyền cực hữu đang nắm quyền, có quan hệ lạnh nhạt với Nga hơn là Chính phủ cánh tả trước đó, chính phủ Bungari có lợi ích khi xích gần hơn với Mỹ. Tuy nhiên, người dân Bungari chưa chắc đã ủng hộ quyết định này do lo ngại về an ninh. Nhiều khả năng NATO sẽ đặt hệ thống tên lửa phòng không hỏa tiễn MIM-104 “Patriot” tại Shabla, đơn vị quân sự tại Bungari sẽ gồm căn cứ hậu cần và trung tâm chỉ huy tên lửa SM-3. Dự kiến năm 2010 ban lãnh đạo NATO sẽ bắt đầu đối thoại với các nước triển khai hệ thống này. Tuần trước, Tổng thư ký NATO A. Rasmussen giải thích lá chắn này sẽ đảm bảo việc phòng thủ nếu Iran kịp chế tạo bom nguyên tử.
6. Mỹ đề nghị Bungari tiếp nhận tù nhân từ trại giam của Mỹ tại vịnh Guantanamo: Ngày 16/12, PTTg, BT Nội vụ Tsvetanov cho biết sẽ thành lập một Ủy ban liên ngành nhằm xem xét quyết định có tiếp nhận tù binh từ trại Guantanamo (dự kiến đóng cửa vào ngày 22/01/2010). BT Nội vụ nhấn mạnh khả năng Bungari có phản ứng tích cực với đề nghị của Mỹ nhằm thể hiện sự đoàn kết và quan hệ đối tác chiến lược mạnh mẽ giữa hai nước, đáp lại thiện chí của Mỹ ủng hộ trả tự do cho các nhân viên y tế Bungari bị giam giữ tại Libye mà chính phủ trước đã không làm được. Ông Tsvetanov cho rằng không nên bi kịch hóa vấn đề này vì riêng năm 2009 đã có hơn 900 người nhập cư trái phép vào Bungari.
TTg Bungari cho biết có thể nhận tối đa 2 tù binh Mỹ nhằm thể hiện sự hợp tác giữa EU và Mỹ. Các quan chức Bungari cho rằng sự tham gia của Bungari chỉ là số ít, sẽ không nhận tù binh đe dọa an ninh quốc gia; số tù binh Guantanamo này sẽ nhận quy chế bị tình nghi chứ chưa bị kết án, không bị ngồi tù song không được tự do đi lại. Việc di dời tù binh nằm trong chính sách của TTh Obama: chỉ trích người tiềm nhiệm (Bush) đã dựng trại và thực hiện cam kết đóng cửa sau 1 năm nhậm chức. Tuy nhiên do trở ngại về ngoại giao và chính trị, đến nay vẫn còn 240 tù binh cần di chuyển. Hiện đã có 3 nước: Pháp (nhận 1 tù binh Algeria), Hungary (1 tù binh Palestine) và Ý (2 tù binh Tunise), Anh, Thụy Sỹ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Bỉ và Ireland cũng đồng ý, còn Áo và Đức khẳng định phản đối. Phát ngôn viên BNG Bungari thông báo việc này là thuộc thẩm quyền của Chính phủ, nên BNG sẽ chờ quyết định của Chính phủ Borisov, đây là vấn đề có tầm quan trọng quốc tế nên cần tiếp cận thận trọng, xem xét về pháp lý (Bungari đã ký văn bản trao đổi tù binh với quốc gia muốn đòi lại tù binh có quốc tịch nước đó hay chưa). Ngày 15/6/2009, EU và Mỹ đã ký thỏa thuận để từng nước EU tự quyết định việc nhận tù binh Mỹ. Việc TTh Obama quyết định kế hoạch di dời hàng trăm tù binh tại Guantanamo sang nhà tù được bảo vệ đặc biệt tại bang Ilinois khiến phe cộng hòa phản đối, cho rằng đặt công dân Mỹ vào mối đe dọa không cần thiết, còn tổ chức ân xá quốc tế cho kế hoạch đó là vô nghĩa, chỉ là thay thế địa chỉ của trại Guantanamo.
7. Bungari-Macedonia: Nhận lời mời của TTh Parvanov, TTh Macedonia Gjorge Ivanov sẽ thăm làm việc tại Bungari đúng dịp Macedonia được miễn thị thực Schengen (19/12/2009). TTh Parvanov sẽ chào mừng TTh Ivanov tại cửa khẩu Gueshevo nhằm kỷ niệm ngày này mặc dù Macedonia chưa phải là thành viên Schengen. Hai TTh sẽ có cuộc gặp riêng, hội đàm và họp báo chung tại Bansko.
BNG Bungari tuyên bố miễn thị thực cho công dân Macedonia, Serbia và Mongtenegro kể từ ngày 19/12/2009, với thời hạn lưu trú không quá 90 ngày trong vòng 6 tháng và chỉ dành cho hộ chiếu đã có dấu vân tay, loại hộ chiếu cũ không được hưởng ưu đãi này. Đối với trường hợp lưu trú dài hạn vẫn phải xin visa vào Bungari và thủ tục không thay đổi.
8. Ngoại trưởng Bungari Rumiana Jeleva tiếp kiến Đức Giáo hoàng Benedict XVI ngày 16/12/2009, trở thành Ngoại trưởng Bungari đầu tiên được gặp Giáo hoàng, mốc quan trọng trong quan hệ Bungari-Vatican – thể hiện sự tham gia tích cực vào đối thoại liên tôn giáo và liên văn hóa. Bà Jeleva đã gặp người đồng cấp ở Vatican Dominik Mamberti; trao đổi khả năng Đức Giáo hoàng thứ 16 thăm Bungari năm 2012 kỷ niệm 10 năm ngày Giáo hoàng Pavel đệ nhị thăm Bungari; thảo luận việc kỷ niệm 20 năm ngày thiết lập QHNG giữa Bungari và Vatican, 30 năm ngày Giáo hoàng Pavel đệ nhị tuyên bố Thánh Kiril và Metodii là nhà đồng bảo trợ lục địa châu Âu với việc tổ chức các hoạt động văn hóa tại Sofia, Vatican và Rôm.
9. Rumani-Bungari - Dòng chảy phương Nam: Ngày 16/12, Bộ Kinh tế Rumani tuyên bố sẵn sàng thay thế Bungari trong dự án trung chuyển khí đốt Dòng chảy phương Nam của Nga vào Tây Âu, đề xuất chạy qua cảng Constanta trên Biển Đen và chia thành 2 nhánh đi Serbia và Hungary. Điều kiện của phía Rumani đối với công ty Gasprom để đặt đường ống tại đây là tuân thủ luật pháp của chính quyền địa phương và điểm đến của đường ống khí đốt. Dự án này có sự tham gia của công ty Gasprom Nga, công ty ENI Ý và công ty Pháp EDF. Hiện đường ống khí đốt này sẽ chạy từ Nga qua bờ Biển Đen gần Novorossiysk đến cảng Varna của Bungari và chia thành 2 nhánh qua Hy Lạp đến Nam Ý và qua Serbia, Hungary và Slovenia đến Bắc Ý và Áo. Rumania vừa kêu gọi Nga chuyển hướng đặt ống trung chuyển khí đốt qua nước này, vừa tái khẳng định cam kết tham gia dự án Nabucco do EU tài trợ. Hiện Rumani nhập 35% khí đốt tự nhiên từ Nga, còn lại lấy từ nguồn dự trữ địa phương.
Tin đối nội
1. Tình hình an ninh tại Bungari: Ngày 16/12, TTg Borisov hứa có các biện pháp cứng rắn nhằm chống trộm cắp tràn lan vào trung tuần tháng cuối năm 2009 và cho rằng tình trạng tội phạm gia tăng đúng dịp chuyến thăm của TTh EU Rompuy ngày 14/12 (nhằm cổ vũ nỗ lực khắc phục khủng hoảng của CP mới) không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Gần đây, đã có các vụ cướp vũ trang giữa ban ngày trên đường cao tốc Trakiya (cảnh sát bắn chết 1 tên cướp), cướp 2 triệu Lêva trong két sắt của siêu thị Fantastico, đập hộp 190 két sắt trên Đại lộ Dondukov và cướp hàng trăm nghìn Lêva, lấy 53 nghìn Lêva tại cửa hàng di động ở Lyulin 7, đột kích 1 chi nhánh ngân hàng bất thành, cướp cửa hàng tại đại lộ Vassil Levski (cảnh sát đã tóm gọn) và cướp 50 nghìn Lêva tại trụ sở Thị trưởng Biển Đen Sveti Vlast. TTg Borisov đánh giá cao công lao của cảnh sát tham gia chiến dịch bắt tội phạm ngày 14/12, hứa có khen thưởng và cho biết thời gian làm TTký Nội vụ đã bắt gọn băng đảng “Cá sấu” chuyên cướp trên đường cao tốc, có nhiều băng đảng đã hoạt động từ những năm 1980 song bày tỏ tiếc rằng hệ thống tòa án xét xử của Bungari kém hiệu quả, không có cơ chế bảo vệ nhân chứng nên tội phạm được xử trắng án vì thiếu bằng chứng. Đối lập cánh tả BSP đề nghị Bộ Nội vụ Bungari có báo cáo về làn sóng tội phạm gia tăng trong nước.
Cảnh sát Bungari dưới sự chỉ đạo của TTg Borisov và BT Nội vụ, sự tham gia của Chánh án, cơ quan AN, sau 2 tháng đã tóm gọn 25 tội phạm tại Sofia, Montana, Vratsa và Velico Tarnovo trong nhóm bắt cóc có tổ chức và đã thực hiện hơn 12 vụ bắt cóc trong 2 năm qua. 25 tội phạm (5 chủ mưu) này có tiền án tiền sự, giết người cướp của, tuy nhiên đều ra khỏi tù với lý lịch trong sạch. BT Nội vụ Tsvetanov cho rằng có sự hậu thuẫn của nhóm người trong ngành nội vụ và hiện ngành sẽ rà soát lại các nhân viên; bày tỏ vụ việc sớm kết thúc để lấy lại công lý và ngăn chặn tội phạm. Chánh án số 1 B.Velchev tuyên bố nhóm bắt cóc này sẽ bị xét xử vì cảnh sát có đầy đủ bằng chứng để truy cứu. TTg Borisov giải thích nhóm tội phạm chuyên nghiệp này thường trộm xe hơi đắt tiền, làm thẻ tín dụng giả mạo; cắt ngón tay, hoặc tai của con tin, nên có dấu vết để làm bằng chứng kết tội; bày tỏ hy vọng nhóm tội phạm có tổ chức này sẽ không lọt lưới pháp luật lần thứ 2. TTg Borisov cho rằng nghề bắt cóc là nghề có thu nhập cao, chúng là những kẻ không có nghề nghiệp, dùng tiền chuộc con tin đầu tư vào kỹ thuật để tiếp tục thực hiện các vụ bắt cóc mới.
2. Đại hội lần thứ 7 của đảng gốc Thổ MRF: Ngày 13/12, Chủ tịch đảng MRF Ahmed Dogan tái đắc cử với 100% phiếu của tổng số 769 đại biểu tham dự đại hội. Ông Dogan nhận định đảng gốc Thổ đóng vai trò then chốt, tạo ra Chính phủ liên hiệp 3 đảng thành công nhất kể từ khi chế độ cộng sản sụp đổ ở Bungari. Ông Dogan luôn là nhân vật gây tranh luận trong chính trị Bungari do ảnh hưởng về lợi ích kinh tế, vừa thu hút vừa bị phê phán; có những phát ngôn nổi tiếng: các đảng chính trị đều có “công ty bảo kê”, việc mua bán phiếu bầu là “hiện tượng châu Âu”, coi bản thân là “công cụ của quyền lực” tại Bungari. Năm 2001, trong chính phủ Simeon, đảng MRF có 2 ghế Bộ trưởng, năm 2005 tham gia chính phủ liên hiệp 3 đảng của Stanishev và đến năm 2009 vẫn có chân trong QH. Ông Dogan là người sáng lập ra đảng MRF từ 25 năm qua; kêu gọi đảng đổi mới, cải cách với tầm nhìn mới cho tương lai, cần có ưu tiên mới cho xã hội, đất nước và cho đảng. Tuy nhiên, ông Dogan không đề cập đến TTg Borisov và đảng cầm quyền GERB, không phân tích diễn biến sau khi GERB giành thắng lợi tại cuộc bầu cử QH khóa 41 (7/6).
4. Tình hình bất ổn tại QH Bungari: Mâu thuẫn giữa Chủ tịch 2 đảng cực hữu Ataka V. Siderov và đảng trung hữu Công lý OLJ Yane Yanvev lên đến đỉnh điểm với việc lăng mạ nhau, cáo buộc có vấn đề giới tính và mất tự chủ khi gây căng thẳng tại sảnh QH. Đảng OLJ coi đảng Ataka là đảng bài ngoại, bài Do Thái, phi dân chủ, chủ tịch đảng bất lực chính trị và cho rằng Ataka là tay sai của đảng cầm quyền GERB; coi việc trưng cầu dân ý về việc bỏ phát sóng chương trình thời sự tiếng Thổ trên Đài truyền hình quốc gia là vô nghĩa và có lợi cho đảng gốc Thổ MRF. Chủ tịch đảng Ataka coi Yanev là bù nhìn chính trị. Chủ tịch QH Tsacheva đã phải can thiệp, kêu gọi 2 bên có thái độ khoan dung, chịu trách nhiệm về hành vi và trước Ủy ban tư cách đại biểu. Năm 2003, 2 ông Siderov và Yanev từng thuộc Liên minh nông dân, sau này tách ra, thành lập đảng riêng và ngày 17/12, lãnh đạo 2 đảng có cuộc đấu khẩu gay gắt tại QH.
5. Vấn đề sắc tộc: Đảng Ataka đề nghị và được TTg CP và đảng GERB ủng hộ dự kiến đưa ra Quốc hội thảo luận, đề nghị tổ chức Trưng cầu dân ý có nên tiếp tục chương trình bản tin tiếng Thổ Nhĩ Kỳ trên đài truyền hình quốc gia Bungari. TTh Parvanov cho rằng không nên trưng cầu dân ý vì TTg Borisov có thể rơi vào cái bẫy lớn do đảng cực hữu tạo ra hòng gây thêm mâu thuẫn mới giữa TTg và TTh Bungari (trước đó 2 bên đã căng thẳng về vấn đề năng lượng và triệu hồi đại sứ). Nếu đề nghị của Ataka được Quốc hội thông qua thì TTh sẽ phải ban Sắc lệnh tổ chức Trưng cầu ý dân. Đảng cánh tả BSP cũng phản đối việc trưng cầu dân ý, cho rằng chính phủ cần chú trọng khắc phục khủng hoảng và chăm lo đời sống cho người dân. Thành viên đảng Bảo hoàng NDSV cho biết việc tiến hành trưng cầu dân ý sẽ tốn 10-15 triệu Lêva của người dân đóng thuế. Đảng VMRO cũng phản đối cho rằng không cần thiết phải thăm dò dư luận và TTg Borisov chỉ cần ngưng phát chương trình này. Trước đó, hè năm nay, đã có chiến dịch chống kênh thời sự tiếng Thổ tại Varna.
TTg Borisov nhận định đây là vấn đề nhạy cảm, không muốn khai thác vấn đề nhằm chống lại dân Hồi giáo ở Bungari. TTg Borisov bày tỏ mong muốn quan tâm tới tất cả các dân tộc thiểu số, trong đó có người Digan, Armenia, không phản đối kênh truyền hình tư nhân phát tiếng thiểu số.
BNG Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng, thông báo: sẽ giám sát khả năng trưng cầu dân ý tại Bungari, mong muốn CP Bungari giải quyết vấn đề thông qua đối thoại và trong khuôn khổ luật pháp dân chủ và nhân quyền.
Tin kinh tế-xã hội
1. Bộ trưởng Tài chính Djankov cho biết nhờ chính sách tài khóa ổn định và chống buôn lậu, Bungari sẽ thu về hơn 1 tỷ Lêva so với dự đoán. Bungari là nước duy nhất đến năm 2010 vẫn tiếp tục đáp ứng tiêu chí Maastricht. BT Tài chính Djankov cho rằng khủng hoảng trong nước đã chạm đáy, mục tiêu chính phủ đạt được cân bằng ngân sách trong năm 2010 và thu thêm 400 triệu Lêva cho ngân sách 2010 nhờ nguồn thu từ Cục Thu nhập quốc gia và Cục Hải quan.
Ngân hàng nhà nước Bungari dự kiến tăng 5,2% dự trữ ngoại tệ trong năm 2010, 6 tháng đầu năm 2009 đạt lợi nhuận 368,5 triệu Lêva so với cùng kỳ năm 2008 là 341,3 triệu Lêva. Mức dự trữ ngoại tệ quốc tế hàng năm trung bình trong năm 2010 dự kiến gần 22,5 tỷ Lêva, giảm so với năm trước do khủng hoảng.
2. Nhân dịp Noel, ngày 13/12, Chính phủ quyết định để những người về hưu với mức lương đến 200 Lêva được nhận thêm trợ cấp 25 Leva/người (so với cùng kỳ năm ngoái là giảm ½); nhân viên CP sẽ không có tiền thưởng tháng lương thứ 13. TTg Borisov cho biết từ ngày 4/1/2010, CP sẽ lập tổ chức trợ cấp lương hưu cho người cao tuổi tại Viện Bảo hiểm XH quốc gia. TTg Borisov đang cân nhắc tạo ra cơ chế làm việc mới để động viên công chức nhà nước làm tốt công việc.
3. UB Châu Âu quyết định giải ngân 10,7 triệu Euro cho Bungari từ quỹ PHARE bị ngưng năm ngoái do CP thất bại trong chống tham nhũng, trước đó đã giải ngân 220 triệu Euro trong chương trình này, 115 triệu Euro từ ISPA và 109,6 triệu Euro từ SAPARD cho nông nghiệp. UB Châu Âu chi thêm 37 triệu Euro cho chương trình phát triển các vùng nông thôn của Bungari: tái sử dụng nguồn năng lượng, cơ cấu lại ngành sữa, xây dựng trạm lọc rửa, tiết kiệm nước và hệ thống nạp nước. BT Nông nghiệp Bungari Naidenov cho biết tăng 10% trợ cấp nông nghiệp nhằm đầu tư cho việc biến đổi khí hậu, đa dạng hóa sinh vật, phát triển mạng lưới internet tại vùng nông thôn.
Tin khu vực
1. Theo Eurostat ngày 16/12, có 24 nghìn người nước ngoài (chủ yếu công dân ngoài EU) đang sống ở Bungari, chiếm 0,3% dân số cả nước, trong đó công dân Nga (9 nghìn người, chiếm 36,7% tổng số người nước ngoài), người Ucraine (2200 người, chiếm 8,8% tổng số người nước ngoài) và người Hy Lạp (1600, chiếm 6,6% tổng số người nước ngoài). Tính đến ngày 1/1/2008, có 30,8 triệu công dân ngoại quốc sinh sống tại 27 nước EU (chiếm 6,2% trong tổng dân số 27 nước), trong đó 11,3 triệu người là công dân các nước EU; 19,5 triệu người là công dân các nước ngoài EU gồm: 6 triệu công dân các nước châu Âu khác, 4,7 triệu người châu Phi, 3,7 triệu người châu Á, 3,2 triệu đến từ châu Mỹ. Tỷ lệ người ngoại quốc thấp nhất và nhiều nhất chênh nhau từ 0,1% tại Rumani (tương tự như Bungari, Ba Lan, Slovakia đều dưới 1%) đến 43% tại Luxembourg. Năm 2008, cộng đồng nước ngoài đông nhất tại Đức (7,3 triệu người), Tây Ban Nha (5,3 triệu người), Anh (4 triệu), Pháp (3,7 triệu) và Italia (3,4 triệu) – chiếm 75% tổng số người nước ngoài tại 27 nước EU. Nhóm người ngoại quốc đông nhất là từ Rumani (1,7 triệu, chiếm 15%, Italia (1,3 triệu, chiếm 11%) và Ba Lan (1,2 triệu, chiếm 11%). Cộng đồng nước ngoài không thuộc 27 nước EU, đông nhất là Thổ Nhĩ Kỳ (2,4 triệu, chiếm 12%), Morocco (1,7 triệu, chiếm 9%) và Albania (1 triệu, chiếm 5%). Nguồn gốc dân số người nước ngoài khác nhau tại các nước thành viên EU, 6 nước chỉ có 1 nhóm nước ngoài đông nhất chiếm 30% tổng số người nước ngoài sinh sống gồm: Hy Lạp (64% là dân Albania), Slovenia (47% là dân Bosnia-Herzegovinia), Hungary (37% là dân Rumani) và Luxembourg (37% là dân Bồ Đào Nha).
2. Hội nghị Đông Nam Âu “Liên minh các nền văn minh” (AoC) lần thứ 1 tại Sarajevo (14/12/2009): TGĐ UNESCO Irina Bokova đến Bosnia và Herzegovinia để tham dự diễn đàn này nhằm tái khẳng định quyết tâm của UNESCO làm việc với AoC và các đối tác để theo đuổi đối thoại và cùng chung sống hòa bình. Bà Bokova nêu bật cam kết lâu dài của tổ chức từ 2003 tại Đông Nam Âu nhằm phát triển hợp tác và hòa giải dựa trên sự đa dạng văn hóa ở khu vực. Bà Bokova cũng gặp Cao ủy LHQ Jorge Sampaio, thảo luận hợp tác giữa UNESCO và AoC, hai bên đã ký Bản ghi nhớ năm 2008. Hội nghị với sự tham gia của Ngoại trưởng các nước trong khu vực nhằm thảo luận chiến lược khu vực về AoC, theo sáng kiến của Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ từ 2005. Năm 2010, UNESCO được cử dẫn đầu cơ quan LHQ về Năm quốc tế nối lại quan hệ văn hóa hữu nghị.
3. Ngày 14/12, về nguyện vọng gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp tuyên bố: Thổ Nhĩ Kỳ nuôi tham vọng khôi phục đế chế Ottoman thì không có chỗ trong EU. Thời kỳ đế chế Ottoman đã kết thúc, trong nền dân chủ châu Âu, nền dân chủ của Thổ Nhĩ Kỳ cần tiến thêm bước nữa. Thứ trưởng NG Hy Lạp cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ có tuyên bố dũng cảm về nguyện vọng cải thiện quan hệ với Armenia hoặc sáng kiến về người Cuốc, song so với tuyên bố đó, thì thực tế vẫn có hạn chế.
4. Đồng Euro kỷ niệm 14 năm ngày ra đời: Ngày 15/12/1995, ngoại tệ Euro đã được chế tạo ra và 14 năm sau, đồng Euro trở thành đơn vị ngoại tệ chung của châu Âu và đồng ngoại tệ thế giới. Đây là sự cải cách tiền tệ lớn nhất trên thế giới. Monako, San Marino và Vatican cũng sử dụng đồng Euro là ngoại tệ chính thức và có ngân hàng chế tạo đồng xu riêng mặc dù không phải là thành viên EU. Các nước khác như Andora, Mongtenegro và Kosovo không phải là thành viên nội khối cũng sử dụng đồng Euro là ngoại tệ thanh toán. Đồng Euro được lưu hành tại Hệ thống Ngân hàng TW châu Âu (ESCB), gồm ngân hàng TW châu Âu và ngân hàng TW các nước trong khu vực đồng Euro. Đây là kết quả đáng kể nhất trong việc cải cách tiền tệ tại châu Âu từ đế chế La Mã đến nay. Việc áp dụng đồng Euro như là phương tiện thanh toán chính thức tại thị trường chung châu Âu đơn giản hóa thương mại tại EU và được coi là nhân tố chủ chốt trong dự án hội nhập chính trị châu Âu.
Cập nhật 05-01-2010

