Báo chí đưa tin về tình hình Bungari

I. Về đối ngoại
1. Bungari - Pháp: Thủ tướng Bungari thăm Pháp 2 ngày (12 và 13/10). Đây là chuyến công du nước ngoài song phương đầu tiên của Thủ tướng Bungari. TTh Pháp cam kết giúp Bungari sớm nhận được thêm 300 triệu Euro tiền bồi hoàn do đóng cửa tổ máy 3 và 4 của nhà máy điện nguyên tử Kozlodui và hứa giúp Bungari sử dụng hiệu quả quỹ châu Âu. TTh Pháp bày tỏ biết ơn Bungari đã quản lý tốt đường biên giới bên ngoài EU bằng đường bộ và đường thủy. Hai TTg Borissov và Fion thảo luận về vấn đề kinh tế - tài chính, về hợp tác an ninh, chống tham nhũng. Do ngân sách thâm hụt, Bungari không có khả năng mua tàu hộ tống, Pháp hứa giúp Bungari nâng cấp tàu khu trục do Bỉ sản xuất sau năm 2011 khi tình hình kinh tế có cải thiện; cam kết hỗ trợ Bungari thêm 4 tháng nữa nhằm đáp ứng yêu cầu gia nhập Schengen và giúp xây dựng trường học tiếng Bungari tại Paris.

2. Bungari - Italia: Thủ tướng Italia Berlusconi thăm Bungari 1 ngày (15/10/2009), hội đàm với TTg Bungari Borissov, gặp TTh Parvanov và đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Italia tại đây. Nhân dịp này, TTg Berlusconi sẽ trao tặng Huân chương vì có công đóng góp đối với Italia và đóng dấu tem kỷ niệm 130 năm Ngày thiết lập quan hệ NG hai nước.

3. Bungari-EU: Ngày 14/10, EU cảnh báo Anh, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Ireland và Latvia là những nền kinh tế có nhiều rủi ro do nợ nhà nước gia tăng; đánh giá Thụy Điển, Đan Mạch, Phần Lan, Estonia và Bungari là những nước có độ rủi ro thấp vì có nền tài chính ổn định trước khi diễn ra khủng hoảng và đã thực hiện cải cách chế độ hưu trí. Ủy ban châu Âu cho biết các nước thành viên không nên hy vọng sớm đạt tăng trưởng kinh tế, giảm nợ vì châu Âu đang gặp khó khăn do dân số lão hóa, giảm nhân công, phải tăng trợ cấp và bảo hiểm y tế cho đội ngũ hưu trí. EU cũng chỉ ra 13 nước, trong đó có Rumani, CH Séc, Hy Lạp, Slovenia, Slovakia, Shíp… chịu rủi ro cao và cần chuẩn bị chương trình ngân sách để giảm nợ và thâm hụt trong những năm tới, cải cách chi phí bảo hiểm xã hội.

4. Bungari-Trung Quốc: Nhận lời mời của Phó TTh Bungari Angel Marin, ngày 14/10, Phó Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình thăm chính thức Bungari nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập CHND Trung Hoa và 60 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Bungari-Trung Quốc. Hai bên đã ký 03 văn kiện: Chương trình hợp tác văn hóa 2008-2012; Kế hoạch hành động giữa 2 Bộ Y tế hợp tác trong lĩnh vực y khoa và y dược; Biên bản ghi nhớ về hợp tác kinh tế giữa hai Bộ kinh tế.

Phó TTh Marin hy vọng chuyến thăm sẽ củng cố hơn nữa quan hệ hữu nghị hợp tác song phương ở mọi cấp; khẳng định Bungari coi Trung Quốc là đối tác chiến lược của Bungari; khẳng định chính sách “một nước Trung Hoa”; đánh giá cao thành tựu kinh tế của TQ, coi ổn định kinh tế của TQ là nhân tố ổn định nền kinh tế thế giới. Ông Tập Cận Bình khẳng định Trung Quốc đánh giá cao việc Bungari là quốc gia thứ 2 công nhận CHND Trung Hoa. Hai bên đã thảo luận tăng cường hợp tác chính trị và kinh tế, cơ hội tăng đầu tư của TQ vào Bungari trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, xây dựng khu công nghiệp và thành lập các xí nghiệp liên doanh. Trung Quốc hiện là bạn hàng lớn nhất của Bungari tại châu Á, đứng thứ 11 về trao đổi kim ngạch với Bungari. Năm 2008, kim ngạch trao đổi mậu dịch hai nước đạt 1,26 tỷ usd, 6 tháng đầu 2009 đạt 369,4 triệu usd.

II. Về kinh tế
1. Ngân sách 2010: Chủ tịch đảng XHCN Stanishev phát biểu tại Quốc hội tuyên bố 100 ngày nhân nhượng chính trị đã qua và kêu gọi đảng GERB không nên sử dụng Quốc hội như là công cụ để dung nạp lợi ích tập đoàn và vận động hành lang, đề nghị tập trung vào vấn đề của người dân. Chủ tịch Stanishev tuyên bố ngân sách 2010 được soạn thảo kín, không công khai. Chủ tịch đảng DSB Ivan Kostov kêu gọi BT Tài chính S. Diankov cần công khai thực trạng dự thảo ngân sách năm tới, cần xác định cơ sở và hình thức thực hiện mọi nguồn thu ngân sách. UDF cũng phản đối đề xuất tăng độ tuổi hưu trí; yêu cầu không áp dụng thuế VAT đối với các dịch vụ luật sư vì người dân sẽ ít có điều kiện thuê luật sư bào chữa; cần tăng giá thuế đối với các hoạt động sòng bạc. PTTg kiêm BT Nội vụ Tsvetan Tsvetanov cho biết ngân sách 2010 có ít kinh phí; khẳng định lĩnh vực an ninh, y tế và giáo dục sẽ được coi là ưu tiên trong ngân sách 2010. Tuy nhiên, năm tới các Bộ, ngành đều bị cắt giảm kinh phí do các ngành đều có dấu hiệu thâm hụt ngân sách. Hiện Bungari đã vay thêm 700 triệu Euro từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu. Nếu Bungari đạt được ngân sách cân bằng 0% thì ngân hàng này sẽ cho vay thêm 1,5-2 tỷ Euro.

2. Theo thống kê khoảng 1/5 số dân Bungari sống dưới mức nghèo khổ và 1/3 sống trong tình trạng vay tín dụng. Theo đó: 25% các khoản vay tín dụng là không quá 10 nghìn Lêva; 20% vay ngân hàng chỉ để đủ ăn; 76% người vay tín dụng có thu nhập (của 1 hộ gia đình) dưới 600 Lêva. 60% số người sau khi trả các khoản vay đều rơi vào tình trạng tài chính kiệt quệ.

3. Ngày 13/10, Chính phủ GERB quyết định cắt giảm thêm 10% chi phí hành chính công từ nay đến hết năm 2009. Sau khi lên nắm quyền từ tháng 8/2009, Chính phủ đã cắt giảm chi phí hành chính 15% và đã tiết kiệm cho ngân sách 500 triệu Lêva sau hơn 2 tháng cầm quyền. BT Tài chính Bungari dự đoán Bungari có thể thoát khỏi tình trạng khủng hoảng vào tháng 6/2010 và nếu đạt được, ngân sách 2010 sẽ triển khai hiệu quả.

III. Về đối nội
1. Trước thềm Đại hội đảng XHCN: Ngày 18/10 sẽ diễn ra buổi thảo luận hai văn bản chuẩn bị cho Đại hội đảng XHCN. Tuy nhiên, đến nay, các cử tri vẫn chưa thống nhất về nội dung, cương lĩnh hoạt động và tuyên bố chính trị về sự đổi mới trong đảng do chưa đề cập việc thay đổi lãnh đạo đảng. Về ngân sách 2010, Hội đồng quốc gia BSP tuyên bố phản đối việc tăng giá. Thanh niên trong đảng đề nghị trẻ hóa đội ngũ đảng viên. Các đảng viên trẻ định nghĩa thế giới hiện đại trong tương lai không chỉ thuộc về các dân tộc lớn và có nền kinh tế mạnh, mà trước hết dựa vào tri thức và tinh thần. Họ cũng đề nghị áp dụng thuế “trách nhiệm xã hội” đối với những người có thu nhập cao, cũng như giảm thuế đối với những người, quỹ, tổ chức NGOs làm từ thiện. 

2. Về bầu cử thị trưởng Sofia: 4 đảng cánh hữu GERB, UDF, DSB và Ataka tuyên bố ủng hộ ứng viên của đảng cầm quyền GERB Iordanka Fandakova làm thị trưởng thành phố Sofia. Chủ tịch đảng cực hữu Ataka chỉ trích 2 đảng Công lý JLO giới thiệu ứng viên Pavel Popov tranh cử thị trưởng Sofia (không ủng hộ ứng viên của GERB vì không có chương trình ưu tiên trong quản lý) và đảng SDU (Liên minh các dân chủ hùng mạnh) sẽ làm loãng phiếu bầu và chỉ phục vụ lợi ích của đảng cánh tả BSP. Ngày 14/10, BT Giáo dục, thanh niên và khoa học Fandakova thăm Nghị viện châu Âu, gặp Phó Chủ tịch Nhóm đảng nhân dân châu Âu và một số nghị sỹ khác nhằm tìm viện trợ cho phát triển khoa học và sáng chế, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của đảng hữu ENP đối với việc ứng cử chức thị trưởng Sofia.

3. Trước thềm Đại hội bất thường lần thứ 5 của đảng NDSV (dự kiến 28/11 tới): có 4 ứng viên chức Chủ tịch đảng NDSV thay ông Simeon hiện nay gồm cựu Bộ trưởng hành chính Nikolai Vasilev, bà Hristina Hristova, thành viên ban lãnh đạo Ilia Lingorski và cựu nghị sỹ châu Âu Biliana Raeva. 4 ứng viên đều đã nêu quan điểm về việc phát triển đảng trong 4 năm tới; đây là một trong những yêu cầu bầu chọn lãnh đạo mới của đảng. Cựu bảo hoàng từ chức sau khi thất bại tại bầu cử Quốc hội khóa 41 ngày 5/7/2009 sau 8 năm tham chính.

4. Đại hội đảng thiểu số gốc Macedonia VMRO (17-18/10/2009): Người Bungari gốc Macedonia tại Pleven, Ruse, Silistra, Pernik đều ủng hộ ông K. Karakachanov làm Chủ tịch đảng VMRO - đảng Dân chủ nhân dân Bungari-BND (đã giữ chức vụ này từ khi thành lập đảng VMRO những năm 90 đến nay). Các cử tri của đảng tại Plovdiv, Haskovo, Sliven, Nova Zagora lại ủng hộ thị trưởng Plovdiv Slavcho Atanasov làm ứng viên Chủ tịch đảng VMRO. 

IV. Tin khu vực
1. Về việc nối lại quan hệ giữa Armenia và Thổ Nhĩ Kỳ: Phát ngôn viên BNG Bungari Dragovest Goranov đã thay mặt BNG Bungari tuyên bố hài lòng trước việc Armenia và Thổ Nhĩ Kỳ ký kết văn kiện bình thường hóa quan hệ. Tuy nhiên trước khi diễn ra sự thay đổi lịch sử này, Đại sứ Armenia tại Bungari Sergey Manassarian cho rằng chính quyền Bungari không có phản ứng, khác với các nước EU khác. Phát ngôn viên BNG Bungari cho rằng theo thông lệ ngoại giao, mọi bình luận đều được đưa ra sau khi diễn ra sự kiện đó, coi việc Bungari phải có bình luận là không thỏa đáng.

2. Về việc mở rộng EU: Ngày 14/10, Ủy ban châu Âu tuyên bố bắt đầu đàm phán việc Macedonia là thành viên, sau khi công bố báo cáo về tiến bộ của Macedonia; tin tưởng Macedonia tiếp nhận thông tin này với động lực giải quyết vấn đề tên gọi; bày tỏ lạc quan về triển vọng gia nhập EU của các nước Tây Ban căng (Croatia, Bosnia & Herzegovinia,  Serbia, Montenegro) và Thổ Nhĩ Kỳ, đem lại ổn định và tiến bộ xã hội, cũng như chuyển đổi dân chủ và kinh tế.