Báo chí đưa tin về tình hình Bungari:
Tin đối ngoại
1. Bungari – UB Châu Âu: Ngày 17/3, trang sofiaecho cho biết Cao ủy EU về hợp tác quốc tế, viện trợ nhân đạo và đối phó khủng hoảng (người Bungari) K. Georgieva sẽ trở thành 1 trong 3 người (cùng Cao ủy EU về mở rộng khối Štefan Füle (người Séc) và Cao ủy về phát triển Andris Piebalgs (người Latvia) làm cấp Phó cho bà Catherine Ashton, hiện là Cao ủy Ngoại giao của EU. Bà Ashton cho biết sẽ đề xuất thành lập Ban Công tác Đối ngoại EU (External Action Service - EAS) vào 4/2010. Quyết định cử thêm chức vụ này do các chỉ trích bà Ashton đã bỏ cuộc gặp cấp BTQP EU để tới dự lễ nhậm chức tân TTh Ucraine và việc bà chậm trễ đi thăm động đất tại Haiti. EAS được thành lập theo Hiệp ước Lisbon với 5000-7000 nhân viên và 136 SQ. Ngày 23/3, Ủy ban Đối ngoại NV Châu Âu (EP) sẽ kiểm tra EAS.
2. Báo cáo của BNG Mỹ đánh giá tình hình nhân quyền ở Bungari năm 2009 là tồi tệ. Báo cáo đề cập các vấn đề tồn tại nhưng chưa có cách giải quyết; cho rằng bầu cử năm ngoái che giấu các tín hiệu mua bán lá phiếu của các đảng phái khác nhau (các đảng thường dùng biện pháp chèn ép đối thủ mà không bị trừng phạt); một số doanh nghiệp chủ chốt ở Bun bị bắt cóc, chính quyền đã thực hiện hàng loạt các chiến dịch truy quét thế giới ngầm; vấn đề tham nhũng vẫn tồn tại, mặc dù chính quyền mới cam kết chống tham nhũng và đã đạt được tiến bộ; tuy có sự đa dạng về sắc tộc, Bungari đã triển khai tốt chính sách đối với dân thiểu số nhưng dư luận xã hội vẫn còn phân biệt chủng tộc. Bungari hiện chưa có tự do ngôn luận, mặc dù có nhiều hãng thông tấn báo chí khác nhau, song đa số báo giới phục vụ lợi ích của chính quyền nên không cung cấp toàn bộ thông tin thực tế cho người dân. Bức tranh về trại giam đặc biệt đen tối, do điều kiện trong trại giam tồi tệ (chưa đến 2 đôla/1 ngày ăn), không được đảm bảo về an ninh, phạm nhân bị ngược đãi; kể cả phụ nữ và trẻ em. Ngày 22/4, Luật ân xá có hiệu lực, chấm dứt việc xem xét 400 vụ án treo, cản trở việc điều tra các vụ án nghiêm trọng do Thẩm phán chỉ có quyền kết tội khi đối tượng cố ý thực hiện mà không thể chứng minh ngược lại. Luật này cho phép Tòa án hoạt động độc lập, song chịu ảnh hưởng chính trị, tham nhũng tràn lan, không có kết quả và thiếu trách nhiệm.
3. Mở rộng xuất khẩu hàng hóa qua tuyến phà Varna-Kavkaz: Hàng hóa Bungari như rượu vang đỏ, rau quả sẽ có cơ hội thâm nhập thị trường Trung Đông nhờ tuyến phà trên. Mục tiêu là mở rộng khả năng thâm nhập hàng hóa Bungari (rượu vang, thực phẩm, thuốc men, mỹ phẩm và máy móc, nhiên liệu thô vào thị trường Nga. Bungari có triển vọng trở thành cửa ngõ để thâm nhập vào thị trường các nước Trung Đông và Viễn Đông. Tuyến phà nối cảng Varna của Bungari với cảng Kavkaz của Nga sẽ có tuyến phà nối với Trung Quốc. Cuối tháng 4/2010, sẽ lập Hội đồng khai thác tuyến phà và đường sắt nối Varna với Kazkaz. Giữa năm nay sẽ có tàu thứ 2 và cuối 2010 sẽ có tàu thứ 3 theo tuyến này.
4. Bungari - Đối tác Phương Đông: Nghị sỹ Châu Âu thuộc đảng BSP K. Vighenin cho rằng Bungari cần đóng vai trò tích cực hơn trong chính sách Châu Âu đối với Đối tác phương Đông (Ucraine, Moldova, Armenia, Azerbaizan, Gruzia và Belarus) và việc mở rộng EU. Mục đích của dự án này là tăng cường quan hệ của EU với các nước thuộc SNG cũ với điều kiện cụ thể nhưng không có cam kết trong tương lai. Khủng hoảng kinh tế tác động nặng nề tới toàn bộ EU, song các nước thành viên có cơ chế khác nhau và cơ hội để khắc phục các vấn đề nảy sinh như khủng hoảng xã hội: thất nghiệp gia tăng, thiếu chi phí công cho các chính sách xã hội. Ông Vighenin cho rằng đến năm 2020, EU cần thể hiện dự định đối với Đối tác phương Đông về kinh tế, vấn đề mở rộng (Ucraine, Moldova và Belarus sẽ có nguyện vọng gia nhập nội khối). Các nước thành viên EU vẫn còn chia rẽ trong vấn đề công nhận quy chế độc lập của Kosovo và việc cấp visa; vấn đề tên gọi của Macedonia với Hy Lạp, EU chưa xem xét bắt đầu đàm phán với Macedonia về việc gia nhập EU; vấn đề gia nhập EU của Thổ; vấn đề 2 đảo của CH Shíp.
5. Bungari - Thổ Nhĩ Kỳ: Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu thăm Bungari từ ngày 18/3. NT Thổ hội đàm với NT Bungari N. Mladenov, gặp TTh Parvanov, CTQH Tsacheva và TTg Borissov; thăm Tp. Plovdiv, đền Cuma cùng NT Bungari. Hai NT thảo luận quan hệ Bun-Thổ; diễn biến quan hệ quốc tế và khu vực gần đây; dự Hội nghị tại HVNG và thuyết trình về quan hệ hai nước, triển vọng của Thổ đối với Balkan và chính sách đối ngoại của nước này. NT Thổ cho biết Thổ muốn phát triển hợp tác chiến lược trong lĩnh vực năng lượng với Bungari (không chỉ trong dự án Nabucco) và cung ứng khí đốt lỏng trung chuyển từ Quatar sang Bungari; mong muốn nhìn nhận khía cạnh tích cực về lịch sử hai nước, không nhìn về quá khứ và xây dựng quan hệ hai nước trên cơ sở thiện chí và lạc quan; bác bỏ câu hỏi cho rằng Thổ có ý định khôi phục đế chế Ottoman. NT Bungari Mladenov cho biết hai bên đã trao đổi về hợp tác văn hóa, thực hiện các lợi ích chung với tư cách đồng minh trong NATO. Trong tiếp xúc với NT Thổ, TTh Parvanov coi quan hệ hai nước dựa trên nguyên tắc cởi mở và đối thoại đa phương; cho rằng cần giải quyết tích cực các vấn đề tồn đọng như: vấn đề tài sản của nhà thờ Bungari và việc bồi thường cho dân Thrace gốc Bungari tị nạn; hài lòng việc hai bên đã nhất trí về dự án xây đập nước trên sông Tundzha nhân chuyến thăm Thổ của TTg Borissov; mong muốn nhà thờ “Thánh Stephan” của Bungari và đền Hồi giáo “Dzhumaia” của Thổ tại Bungari sẽ được đề xuất để UNESCO công nhận là Di sản văn hóa. NT Thổ chuyển lời mời của TTh Thổ Gul tới TTh Parvanov sang Thổ dự Cuộc gặp cấp cao về hành lang văn hóa Đông Nam Âu và khẳng định TTh Thổ sẽ thăm Bungari trong tháng 10 năm nay.
Tin đối nội
1. Uy tín của GERB giảm: 61% dân cho rằng mức sống bị giảm sút trong năm qua do chính sách mới của CP về y tế, lĩnh vực xã hội và tài chính không phù hợp (ý kiến của dân sống ở nông thôn, thất nghiệp, nghèo và trình độ thấp) và chỉ có 5% dân cho rằng mức sống được cải thiện (chủ yếu là dân thủ đô và quan chức). 22% dân quan ngại không có khả năng trả tiền vay tín dụng trong bối cảnh khủng hoảng. Hiện đảng cầm quyền GERB đạt điểm khá 3.90; QH đạt trung bình 3.40 (thang điểm 6 của Bungari). Hiện uy tín của TTg Borissov cao nhất với 68%, thứ 2 là PTTg, BT Nội vụ Tsvetanov 66% và thứ 3 là TTh Parvanov 48%, BT Tài chính Dyankov uy tín tăng với 32%. Nếu bây giờ diễn ra Bầu cử QH, sẽ có 5 đảng có ghế: GERB (36,4%), BSP (10,5%), MRF (8,4%), Ataka (4,7%) và Liên minh Xanh (3,3%) còn OLJ (0,6%); 31% dân không đi bỏ phiếu. GERB hiện vẫn nhận sự ủng hộ của thành viên hạt nhân trong bầu cử QH 2009 song bắt đầu mất 1 phần các cử tri trẻ đến 39 tuổi và các dân cư sống ở vùng thành thị. Người dân có thái độ tiêu cực đối với các đảng phái song hiện chưa có đảng nào đủ mạnh để thay thế đảng cầm quyền. Thủ lĩnh BSP Stanishev giành 72% uy tín nội bộ đảng; Tatiana Doncheva 56% và G. Kadiev 46%. Đảng OLJ (Trật tự, luật pháp và công lý) sẽ tan rã, uy tín cá nhân thủ lĩnh Yane Yanev sụt giảm, 23% không tín nhiệm ông, trong khi thủ lĩnh đảng cực hữu Ataka Volen Siderov tiếp tục giữ uy tín.
2. Dân số Bungari già nhất châu Âu: Khoảng 1/5 dân Bungari trên 65 tuổi; đến năm 2025, dân Bungari ở độ tuổi lao động sẽ giảm 1,5 triệu người – Bungari trở thành nước có dân số già cỗi nhất EU (số liệu của Ngân hàng Thế giới). Đại diện thường trực WB Florian nói cải cách cần phải tiếp tục được tiến hành với sự cương quyết, bảo đảm lương hưu phù hợp cho người dân, nhưng tránh tác động tới ổn định kinh tế vĩ mô; chính sách cải cách hệ thống hưu trí cần thông báo rộng rãi cho người dân để họ có cái nhìn rõ rệt về kết quả của các số liệu giảm dân số trong nước. Hiện độ tuổi hưu trí của Bungari thấp hơn so với các nước khác trong EU, phụ nữ nghỉ hưu sớm hơn nam giới.
3. Theo trang web business post và news.bg ngày 18/3: Với 130 phiếu thuận, 64 phiếu chống, Quốc hội thông qua đề cử của TTg Borissov bổ nhiệm Thị trưởng Tp. Gabrovo Tomislav Donchev là BT không Bộ quản lý Quỹ Châu Âu (không có Bộ riêng mà phối hợp với hoạt động của Hội đồng BT). TTg Borissov cho biết việc đề cử thêm tân BT nhằm tăng cường sự phối hợp trong các kế hoạch, chương trình, quản lý, giám sát và kiểm soát kinh phí thực hiện các chương trình của Quỹ EU. Ông T. Donchev là Thạc sỹ Khoa Quản trị Kinh doanh, Thị trưởng Gabrovo từ năm 2007 và nổi tiếng nhờ có nhiều dự án châu Âu được duyệt kinh phí. Thủ lĩnh DSB Kostov đến phút cuối vẫn đề nghị BT phụ trách Quỹ EU phải là cấp Phó TTg ngang hàng với PTTg Dyankov song TTg Borissov đã thống nhất từ trước với UB Châu Âu sau đó mới đề xuất tại QH biểu quyết. Đảng BSP coi việc cử BT mới chứng tỏ CP Borissov đã thừa nhận sai lầm khi quyết định bỏ vị trí PTTg do bà Meglena Plugchieva thuộc CP Stanishev đảm nhiệm (CP Stanishev quyết định dựng bà lên để lấy lại 800 triệu Euro tiền viện trợ bị EU cắt do thiếu minh bạch và tham nhũng).
4. GERB không vội tổ chức điều trần TTh Parvanov (mặc dù khẳng định không trì hoãn): Bầt đồng giữa TTh và nội các GERB đã lắng xuống, CTQH khẳng định sẽ thực hiện các thủ tục điều trần TTh song chưa nói rõ khi nào. Trong khi đồng minh của GERB, đảng Liên minh Xanh bày tỏ nghi ngờ GERB sẽ thu thập chữ ký và cho rằng GERB đang tìm cách rút lui khỏi mâu thuẫn này.
Tin kinh tế
1. Theo báo Dnevnik ngày 14-16/3: Riêng tháng 1/2010, thâm hụt cán cân thanh toán là 0,7% GDP (đạt 242,3 triệu Euro) giảm 56% so với cùng kỳ năm 2009; thâm hụt cân bằng thanh toán giảm 42% tức 423 triệu Euro; thâm hụt thương mại là 173,3 triệu Euro, chiếm 0,5% GDP, giảm 49,5% so với cùng kỳ đầu năm 2009 – nguyên nhân do kim ngạch xuất khẩu tăng 12,8% (trị giá 917 triệu Euro), nhập khẩu giảm 6%. Thu nhập gốc tháng 1/2010 là âm 116 triệu Euro. FDI trong tháng 1/2010 giảm 86% đạt 52,9 triệu Euro, chỉ bù được 21,8% thâm hụt cán cân thanh toán. Mặc dù khủng hoảng kéo dài, Hy Lạp tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất vào các dự án của Bungari, chiếm 27% trong tổng số các dự án đầu tư vào Bungari. Lạm phát tháng 2/2010 đạt 0,9%. CP dự kiến lạm phát cả năm 2009 là 2,2% dựa trên cơ sở phục hồi kinh tế và tìm kiếm hàng hóa, dịch vụ nội địa.
2. UB Châu Âu-Bungari: EU chi 114 triệu Euro để xây dựng 3 đường ống dẫn khí đốt nối Bungari với các nước láng giềng: Hy Lạp, Rumani và Serbia (giảm 30% sự phụ thuộc năng lượng của Bungari vào Nga). Bungari sẽ nhận 54 triệu Euro cho các dự án năng lượng của UB Châu Âu với sự tham dự của nước này. Bungari sẽ nhận thêm 200 triệu Euro để bắt đầu xây dựng đường ống dẫn khí đốt Nabucco, xuất khí đốt từ Caspi, Ai Cập và Iraq sang châu Âu (dự án có sự tham dự của Bungari, Rumani, Thổ, Hungary và Áo).
3. Theo đánh giá của Phòng Công Thương Bungari (BCCI), tháng 4 năm nay, nước này sẽ thoát khỏi khủng hoảng (GERB giữ lời hứa trước khi thắng cử: không tăng thuế, giảm chi phí công, không dẫn tới căng thẳng như một số nước láng giềng). Theo Chủ tịch BCCI Tsvetan Simeonov, CP nên để từng công ty quyết định có chấp nhận trích 10% cho nhà nước hay không vì việc này tước đi khả năng sáng tạo, chất lượng nhân lực và khả năng thanh toán lãi suất cho các nhà cho vay tín dụng. Ông Simeonov cho rằng hiện thất nghiệp đạt thấp nhất, dưới 3%, năng suất lao động giảm song lương bình quân có tăng trưởng nên môi trường kinh doanh sẽ không bị xáo trộn.
Cựu BT Tài chính (thuộc đảng cánh tả BSP) Oresharski cho rằng CP đang thực hiện chính sách “ủng hộ khủng hoảng” chứ không phải “chống khủng hoảng” viện dẫn: chống khủng hoảng cần phải tăng đầu tư công; không nên ấn định thâm hụt 0% trong điều kiện chi phí cao mà sản xuất thấp; cần tạo vùng đệm cho ngân sách nhà nước và khuyến cáo CP cần lấy nguồn thu và thanh toán các khoản nợ của nhà nước đối với doanh nghiệp kể cả khi phải chịu thâm hụt để giúp doanh nghiệp hoạt động trở lại.
UB Châu Âu khuyến cáo Bungari nên tiếp tục thực hiện nghiêm túc chính sách tài khóa mặc dù coi đây là chính sách cải cách cơ cấu tham vọng nhằm củng cố tài chính nhà nước và phục hồi kinh tế. UB Châu Âu cho biết chỉ có Bungari và Estonia là 2 nước EU có kế hoạch duy trì thâm hụt ngân sách nhà nước dưới 3% GDP – mức tăng trưởng ổn định của nội khối. Năm 2009, Bungari đạt thâm hụt 1,9% GDP, phấn đấu năm nay đạt ngân sách cân bằng và 2011-2012 đạt ngân sách thâm hụt 0,1%.
4. Dự án xây nhà máy điện nguyên tử Belene: TTg Borissov sau khi thị sát hiện trường công trình cùng BTKT Traikov đã cho biết sẽ tiếp tục triển khai dự án nếu có nhà đầu tư chiến lược của EU tham gia. TTg Borissov nói CP đã chi 1,2 tỷ Lêva (tức 0,6 tỷ Euro) từ 1981 đến nay cho dự án, nên sẽ không bỏ thêm 2 tỷ Lêva nữa nếu không tìm được đối tác châu Âu tiềm năng.
5. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 2 năm nay là 10,26%, tức 37.478 người thất nghiệp (trong khi văn phòng việc làm thông báo có 9.504 chỗ làm trống), tăng 0,36 điểm so với tháng 1 năm nay. Số người thất nghiệp chủ yếu trong ngành công nghiệp chế biến, xây dựng và dịch vụ. Riêng 2 tháng đầu năm nay, giảm 40 nghìn hợp đồng lao động so với cùng kỳ năm ngoái.
1. Bungari – UB Châu Âu: Ngày 17/3, trang sofiaecho cho biết Cao ủy EU về hợp tác quốc tế, viện trợ nhân đạo và đối phó khủng hoảng (người Bungari) K. Georgieva sẽ trở thành 1 trong 3 người (cùng Cao ủy EU về mở rộng khối Štefan Füle (người Séc) và Cao ủy về phát triển Andris Piebalgs (người Latvia) làm cấp Phó cho bà Catherine Ashton, hiện là Cao ủy Ngoại giao của EU. Bà Ashton cho biết sẽ đề xuất thành lập Ban Công tác Đối ngoại EU (External Action Service - EAS) vào 4/2010. Quyết định cử thêm chức vụ này do các chỉ trích bà Ashton đã bỏ cuộc gặp cấp BTQP EU để tới dự lễ nhậm chức tân TTh Ucraine và việc bà chậm trễ đi thăm động đất tại Haiti. EAS được thành lập theo Hiệp ước Lisbon với 5000-7000 nhân viên và 136 SQ. Ngày 23/3, Ủy ban Đối ngoại NV Châu Âu (EP) sẽ kiểm tra EAS.
2. Báo cáo của BNG Mỹ đánh giá tình hình nhân quyền ở Bungari năm 2009 là tồi tệ. Báo cáo đề cập các vấn đề tồn tại nhưng chưa có cách giải quyết; cho rằng bầu cử năm ngoái che giấu các tín hiệu mua bán lá phiếu của các đảng phái khác nhau (các đảng thường dùng biện pháp chèn ép đối thủ mà không bị trừng phạt); một số doanh nghiệp chủ chốt ở Bun bị bắt cóc, chính quyền đã thực hiện hàng loạt các chiến dịch truy quét thế giới ngầm; vấn đề tham nhũng vẫn tồn tại, mặc dù chính quyền mới cam kết chống tham nhũng và đã đạt được tiến bộ; tuy có sự đa dạng về sắc tộc, Bungari đã triển khai tốt chính sách đối với dân thiểu số nhưng dư luận xã hội vẫn còn phân biệt chủng tộc. Bungari hiện chưa có tự do ngôn luận, mặc dù có nhiều hãng thông tấn báo chí khác nhau, song đa số báo giới phục vụ lợi ích của chính quyền nên không cung cấp toàn bộ thông tin thực tế cho người dân. Bức tranh về trại giam đặc biệt đen tối, do điều kiện trong trại giam tồi tệ (chưa đến 2 đôla/1 ngày ăn), không được đảm bảo về an ninh, phạm nhân bị ngược đãi; kể cả phụ nữ và trẻ em. Ngày 22/4, Luật ân xá có hiệu lực, chấm dứt việc xem xét 400 vụ án treo, cản trở việc điều tra các vụ án nghiêm trọng do Thẩm phán chỉ có quyền kết tội khi đối tượng cố ý thực hiện mà không thể chứng minh ngược lại. Luật này cho phép Tòa án hoạt động độc lập, song chịu ảnh hưởng chính trị, tham nhũng tràn lan, không có kết quả và thiếu trách nhiệm.
3. Mở rộng xuất khẩu hàng hóa qua tuyến phà Varna-Kavkaz: Hàng hóa Bungari như rượu vang đỏ, rau quả sẽ có cơ hội thâm nhập thị trường Trung Đông nhờ tuyến phà trên. Mục tiêu là mở rộng khả năng thâm nhập hàng hóa Bungari (rượu vang, thực phẩm, thuốc men, mỹ phẩm và máy móc, nhiên liệu thô vào thị trường Nga. Bungari có triển vọng trở thành cửa ngõ để thâm nhập vào thị trường các nước Trung Đông và Viễn Đông. Tuyến phà nối cảng Varna của Bungari với cảng Kavkaz của Nga sẽ có tuyến phà nối với Trung Quốc. Cuối tháng 4/2010, sẽ lập Hội đồng khai thác tuyến phà và đường sắt nối Varna với Kazkaz. Giữa năm nay sẽ có tàu thứ 2 và cuối 2010 sẽ có tàu thứ 3 theo tuyến này.
4. Bungari - Đối tác Phương Đông: Nghị sỹ Châu Âu thuộc đảng BSP K. Vighenin cho rằng Bungari cần đóng vai trò tích cực hơn trong chính sách Châu Âu đối với Đối tác phương Đông (Ucraine, Moldova, Armenia, Azerbaizan, Gruzia và Belarus) và việc mở rộng EU. Mục đích của dự án này là tăng cường quan hệ của EU với các nước thuộc SNG cũ với điều kiện cụ thể nhưng không có cam kết trong tương lai. Khủng hoảng kinh tế tác động nặng nề tới toàn bộ EU, song các nước thành viên có cơ chế khác nhau và cơ hội để khắc phục các vấn đề nảy sinh như khủng hoảng xã hội: thất nghiệp gia tăng, thiếu chi phí công cho các chính sách xã hội. Ông Vighenin cho rằng đến năm 2020, EU cần thể hiện dự định đối với Đối tác phương Đông về kinh tế, vấn đề mở rộng (Ucraine, Moldova và Belarus sẽ có nguyện vọng gia nhập nội khối). Các nước thành viên EU vẫn còn chia rẽ trong vấn đề công nhận quy chế độc lập của Kosovo và việc cấp visa; vấn đề tên gọi của Macedonia với Hy Lạp, EU chưa xem xét bắt đầu đàm phán với Macedonia về việc gia nhập EU; vấn đề gia nhập EU của Thổ; vấn đề 2 đảo của CH Shíp.
5. Bungari - Thổ Nhĩ Kỳ: Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu thăm Bungari từ ngày 18/3. NT Thổ hội đàm với NT Bungari N. Mladenov, gặp TTh Parvanov, CTQH Tsacheva và TTg Borissov; thăm Tp. Plovdiv, đền Cuma cùng NT Bungari. Hai NT thảo luận quan hệ Bun-Thổ; diễn biến quan hệ quốc tế và khu vực gần đây; dự Hội nghị tại HVNG và thuyết trình về quan hệ hai nước, triển vọng của Thổ đối với Balkan và chính sách đối ngoại của nước này. NT Thổ cho biết Thổ muốn phát triển hợp tác chiến lược trong lĩnh vực năng lượng với Bungari (không chỉ trong dự án Nabucco) và cung ứng khí đốt lỏng trung chuyển từ Quatar sang Bungari; mong muốn nhìn nhận khía cạnh tích cực về lịch sử hai nước, không nhìn về quá khứ và xây dựng quan hệ hai nước trên cơ sở thiện chí và lạc quan; bác bỏ câu hỏi cho rằng Thổ có ý định khôi phục đế chế Ottoman. NT Bungari Mladenov cho biết hai bên đã trao đổi về hợp tác văn hóa, thực hiện các lợi ích chung với tư cách đồng minh trong NATO. Trong tiếp xúc với NT Thổ, TTh Parvanov coi quan hệ hai nước dựa trên nguyên tắc cởi mở và đối thoại đa phương; cho rằng cần giải quyết tích cực các vấn đề tồn đọng như: vấn đề tài sản của nhà thờ Bungari và việc bồi thường cho dân Thrace gốc Bungari tị nạn; hài lòng việc hai bên đã nhất trí về dự án xây đập nước trên sông Tundzha nhân chuyến thăm Thổ của TTg Borissov; mong muốn nhà thờ “Thánh Stephan” của Bungari và đền Hồi giáo “Dzhumaia” của Thổ tại Bungari sẽ được đề xuất để UNESCO công nhận là Di sản văn hóa. NT Thổ chuyển lời mời của TTh Thổ Gul tới TTh Parvanov sang Thổ dự Cuộc gặp cấp cao về hành lang văn hóa Đông Nam Âu và khẳng định TTh Thổ sẽ thăm Bungari trong tháng 10 năm nay.
Tin đối nội
1. Uy tín của GERB giảm: 61% dân cho rằng mức sống bị giảm sút trong năm qua do chính sách mới của CP về y tế, lĩnh vực xã hội và tài chính không phù hợp (ý kiến của dân sống ở nông thôn, thất nghiệp, nghèo và trình độ thấp) và chỉ có 5% dân cho rằng mức sống được cải thiện (chủ yếu là dân thủ đô và quan chức). 22% dân quan ngại không có khả năng trả tiền vay tín dụng trong bối cảnh khủng hoảng. Hiện đảng cầm quyền GERB đạt điểm khá 3.90; QH đạt trung bình 3.40 (thang điểm 6 của Bungari). Hiện uy tín của TTg Borissov cao nhất với 68%, thứ 2 là PTTg, BT Nội vụ Tsvetanov 66% và thứ 3 là TTh Parvanov 48%, BT Tài chính Dyankov uy tín tăng với 32%. Nếu bây giờ diễn ra Bầu cử QH, sẽ có 5 đảng có ghế: GERB (36,4%), BSP (10,5%), MRF (8,4%), Ataka (4,7%) và Liên minh Xanh (3,3%) còn OLJ (0,6%); 31% dân không đi bỏ phiếu. GERB hiện vẫn nhận sự ủng hộ của thành viên hạt nhân trong bầu cử QH 2009 song bắt đầu mất 1 phần các cử tri trẻ đến 39 tuổi và các dân cư sống ở vùng thành thị. Người dân có thái độ tiêu cực đối với các đảng phái song hiện chưa có đảng nào đủ mạnh để thay thế đảng cầm quyền. Thủ lĩnh BSP Stanishev giành 72% uy tín nội bộ đảng; Tatiana Doncheva 56% và G. Kadiev 46%. Đảng OLJ (Trật tự, luật pháp và công lý) sẽ tan rã, uy tín cá nhân thủ lĩnh Yane Yanev sụt giảm, 23% không tín nhiệm ông, trong khi thủ lĩnh đảng cực hữu Ataka Volen Siderov tiếp tục giữ uy tín.
2. Dân số Bungari già nhất châu Âu: Khoảng 1/5 dân Bungari trên 65 tuổi; đến năm 2025, dân Bungari ở độ tuổi lao động sẽ giảm 1,5 triệu người – Bungari trở thành nước có dân số già cỗi nhất EU (số liệu của Ngân hàng Thế giới). Đại diện thường trực WB Florian nói cải cách cần phải tiếp tục được tiến hành với sự cương quyết, bảo đảm lương hưu phù hợp cho người dân, nhưng tránh tác động tới ổn định kinh tế vĩ mô; chính sách cải cách hệ thống hưu trí cần thông báo rộng rãi cho người dân để họ có cái nhìn rõ rệt về kết quả của các số liệu giảm dân số trong nước. Hiện độ tuổi hưu trí của Bungari thấp hơn so với các nước khác trong EU, phụ nữ nghỉ hưu sớm hơn nam giới.
3. Theo trang web business post và news.bg ngày 18/3: Với 130 phiếu thuận, 64 phiếu chống, Quốc hội thông qua đề cử của TTg Borissov bổ nhiệm Thị trưởng Tp. Gabrovo Tomislav Donchev là BT không Bộ quản lý Quỹ Châu Âu (không có Bộ riêng mà phối hợp với hoạt động của Hội đồng BT). TTg Borissov cho biết việc đề cử thêm tân BT nhằm tăng cường sự phối hợp trong các kế hoạch, chương trình, quản lý, giám sát và kiểm soát kinh phí thực hiện các chương trình của Quỹ EU. Ông T. Donchev là Thạc sỹ Khoa Quản trị Kinh doanh, Thị trưởng Gabrovo từ năm 2007 và nổi tiếng nhờ có nhiều dự án châu Âu được duyệt kinh phí. Thủ lĩnh DSB Kostov đến phút cuối vẫn đề nghị BT phụ trách Quỹ EU phải là cấp Phó TTg ngang hàng với PTTg Dyankov song TTg Borissov đã thống nhất từ trước với UB Châu Âu sau đó mới đề xuất tại QH biểu quyết. Đảng BSP coi việc cử BT mới chứng tỏ CP Borissov đã thừa nhận sai lầm khi quyết định bỏ vị trí PTTg do bà Meglena Plugchieva thuộc CP Stanishev đảm nhiệm (CP Stanishev quyết định dựng bà lên để lấy lại 800 triệu Euro tiền viện trợ bị EU cắt do thiếu minh bạch và tham nhũng).
4. GERB không vội tổ chức điều trần TTh Parvanov (mặc dù khẳng định không trì hoãn): Bầt đồng giữa TTh và nội các GERB đã lắng xuống, CTQH khẳng định sẽ thực hiện các thủ tục điều trần TTh song chưa nói rõ khi nào. Trong khi đồng minh của GERB, đảng Liên minh Xanh bày tỏ nghi ngờ GERB sẽ thu thập chữ ký và cho rằng GERB đang tìm cách rút lui khỏi mâu thuẫn này.
Tin kinh tế
1. Theo báo Dnevnik ngày 14-16/3: Riêng tháng 1/2010, thâm hụt cán cân thanh toán là 0,7% GDP (đạt 242,3 triệu Euro) giảm 56% so với cùng kỳ năm 2009; thâm hụt cân bằng thanh toán giảm 42% tức 423 triệu Euro; thâm hụt thương mại là 173,3 triệu Euro, chiếm 0,5% GDP, giảm 49,5% so với cùng kỳ đầu năm 2009 – nguyên nhân do kim ngạch xuất khẩu tăng 12,8% (trị giá 917 triệu Euro), nhập khẩu giảm 6%. Thu nhập gốc tháng 1/2010 là âm 116 triệu Euro. FDI trong tháng 1/2010 giảm 86% đạt 52,9 triệu Euro, chỉ bù được 21,8% thâm hụt cán cân thanh toán. Mặc dù khủng hoảng kéo dài, Hy Lạp tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất vào các dự án của Bungari, chiếm 27% trong tổng số các dự án đầu tư vào Bungari. Lạm phát tháng 2/2010 đạt 0,9%. CP dự kiến lạm phát cả năm 2009 là 2,2% dựa trên cơ sở phục hồi kinh tế và tìm kiếm hàng hóa, dịch vụ nội địa.
2. UB Châu Âu-Bungari: EU chi 114 triệu Euro để xây dựng 3 đường ống dẫn khí đốt nối Bungari với các nước láng giềng: Hy Lạp, Rumani và Serbia (giảm 30% sự phụ thuộc năng lượng của Bungari vào Nga). Bungari sẽ nhận 54 triệu Euro cho các dự án năng lượng của UB Châu Âu với sự tham dự của nước này. Bungari sẽ nhận thêm 200 triệu Euro để bắt đầu xây dựng đường ống dẫn khí đốt Nabucco, xuất khí đốt từ Caspi, Ai Cập và Iraq sang châu Âu (dự án có sự tham dự của Bungari, Rumani, Thổ, Hungary và Áo).
3. Theo đánh giá của Phòng Công Thương Bungari (BCCI), tháng 4 năm nay, nước này sẽ thoát khỏi khủng hoảng (GERB giữ lời hứa trước khi thắng cử: không tăng thuế, giảm chi phí công, không dẫn tới căng thẳng như một số nước láng giềng). Theo Chủ tịch BCCI Tsvetan Simeonov, CP nên để từng công ty quyết định có chấp nhận trích 10% cho nhà nước hay không vì việc này tước đi khả năng sáng tạo, chất lượng nhân lực và khả năng thanh toán lãi suất cho các nhà cho vay tín dụng. Ông Simeonov cho rằng hiện thất nghiệp đạt thấp nhất, dưới 3%, năng suất lao động giảm song lương bình quân có tăng trưởng nên môi trường kinh doanh sẽ không bị xáo trộn.
Cựu BT Tài chính (thuộc đảng cánh tả BSP) Oresharski cho rằng CP đang thực hiện chính sách “ủng hộ khủng hoảng” chứ không phải “chống khủng hoảng” viện dẫn: chống khủng hoảng cần phải tăng đầu tư công; không nên ấn định thâm hụt 0% trong điều kiện chi phí cao mà sản xuất thấp; cần tạo vùng đệm cho ngân sách nhà nước và khuyến cáo CP cần lấy nguồn thu và thanh toán các khoản nợ của nhà nước đối với doanh nghiệp kể cả khi phải chịu thâm hụt để giúp doanh nghiệp hoạt động trở lại.
UB Châu Âu khuyến cáo Bungari nên tiếp tục thực hiện nghiêm túc chính sách tài khóa mặc dù coi đây là chính sách cải cách cơ cấu tham vọng nhằm củng cố tài chính nhà nước và phục hồi kinh tế. UB Châu Âu cho biết chỉ có Bungari và Estonia là 2 nước EU có kế hoạch duy trì thâm hụt ngân sách nhà nước dưới 3% GDP – mức tăng trưởng ổn định của nội khối. Năm 2009, Bungari đạt thâm hụt 1,9% GDP, phấn đấu năm nay đạt ngân sách cân bằng và 2011-2012 đạt ngân sách thâm hụt 0,1%.
4. Dự án xây nhà máy điện nguyên tử Belene: TTg Borissov sau khi thị sát hiện trường công trình cùng BTKT Traikov đã cho biết sẽ tiếp tục triển khai dự án nếu có nhà đầu tư chiến lược của EU tham gia. TTg Borissov nói CP đã chi 1,2 tỷ Lêva (tức 0,6 tỷ Euro) từ 1981 đến nay cho dự án, nên sẽ không bỏ thêm 2 tỷ Lêva nữa nếu không tìm được đối tác châu Âu tiềm năng.
5. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 2 năm nay là 10,26%, tức 37.478 người thất nghiệp (trong khi văn phòng việc làm thông báo có 9.504 chỗ làm trống), tăng 0,36 điểm so với tháng 1 năm nay. Số người thất nghiệp chủ yếu trong ngành công nghiệp chế biến, xây dựng và dịch vụ. Riêng 2 tháng đầu năm nay, giảm 40 nghìn hợp đồng lao động so với cùng kỳ năm ngoái.